chapter-9


१. एकपदेन उत्तरं लिखत (Answer in one word)

Question Answer
(क) पाण्डवाः कस्मिन् नगरे निवसन्ति स्म? (In which city were the Pandavas living?) एकचक्रनगरे
(ख) पाण्डवाः कस्य गृहे निवसन्ति स्म? (Whose house were the Pandavas living in?) ब्राह्मणस्य
(ग) नगरवासिनां भक्षकः कः आसीत्? (Who was the eater/oppressor of the city dwellers?) बकासुरः
(घ) कुन्ती कस्य समीपं स्वपुत्रं प्रेषितवती? (To whom did Kunti send her son?) बकासुरस्य
(ङ) बकासुरस्य वधं कः कृतवान्? (Who killed Bakasura?) भीमसेनः

२. पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत (Answer in full sentences)

  • (क) ब्राह्मणपरिवारे रोदनस्य किं कारणम् आसीत्?

    • उत्तरम्: ब्राह्मणपरिवारे रोदनस्य कारणम् आसीत् यत् तस्मिन् दिने पर्यायेण कस्यचित् ब्राह्मणपरिवारस्य सदस्यस्य बलिदानस्य वारः (बकासुरस्य भक्ष्यं भवितुम्) आसीत्

  • (ख) कुन्ती ब्राह्मणं प्रति किं प्रतिज्ञां कृतवती?

    • उत्तरम्: कुन्ती प्रतिज्ञां कृतवती यत् “अहं स्वपुत्रेषु एकं (भीमं) बकासुरस्य समीपं प्रेषयिष्यामि” इति।

  • (ग) भीमः असुरस्य कृते किं नीतवान्?

    • उत्तरम्: भीमः असुरस्य कृते अन्नपूर्णं शकटं (गाडी) नीतवान्।

  • (घ) भीमबकासुरयोः युद्धं कथं जातम्?

    • उत्तरम्: भीमबकासुरयोः मल्लयुद्धं (घोरं युद्धं) जातम् यत्र भीमेन असुरः भूमौ निपात्य मारितः।

  • (ङ) “कृतं प्रतिकृतं भूयात्” इति कस्य वचनम्?

    • उत्तरम्: “कृतं प्रतिकृतं भूयात्” इति भीमसेनस्य (अथवा ग्रन्थकारस्य/सनातनधर्मस्य) वचनम् अस्ति।


३. रिक्तस्थानानि पूरयन्तु (Fill in the blanks)

  • (क) पाण्डवाः एकचक्रनगरे ब्राह्मणस्य गृहे निवसन्ति।

  • (ख) बकासुरः एकः भीषणः असुरः आसीत्।

  • (ग) कुन्ती भीमसेनं प्रेषयितुं निश्चितवती।

  • (घ) भीमः सर्वम् अन्नं स्वयमेव खादितवान्।

  • (ङ) एषः धर्मः सनातनः।


४. विलोमपदानि लिखत (Write the antonyms)

  • (क) रोदनम् – हसनम्

  • (ख) दुःखम् – सुखम्

  • (ग) समीपम् –  दूरम्

  • (घ) निश्चितम् अनिश्चितम्

  • (ङ) सनातनः –  नूतनः / अधुनातनः


५. कः कं प्रति कथयति? (Who said to whom?)

  • (क) “नास्ति भयं मयि स्थिते।” (Do not fear while I am here.)

    • उत्तरम्: कुन्ती – ब्राह्मणं प्रति

  • (ख) “अहं तत्र गमिष्यामि।” (I will go there.)

    • उत्तरम्: भीमः – कुन्तीं प्रति

  • (ग) “भोः ! कुत्र अस्ति मम भोजनम्?” (Hey! Where is my food?)

    • उत्तरम्: बकासुरः – भीमं प्रति

  • (घ) “पश्य, अहं तव भोजनं खादामि।” (Look, I am eating your food.)

    • उत्तरम्: भीमः – बकासुरं प्रति


६. सन्धिच्छेदं कुरुत (Separate the Sandhi)

  • (क) तत्रागच्छत् = तत्र + आगच्छत्

  • (ख) कोऽयम् कः + अयम्

  • (ग) भुयादेष = भूयात् + एषः

  • (घ) पर्यायेणास्य पर्यायेण + अस्य

  • (ङ) इत्युक्त्वा इति + उक्त्वा

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *