Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 7 सौहार्दं प्रकृतेः शोभा

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत- (क) वनराजः कैः दुरवस्था प्राप्तः? उत्तराणि:तुच्छजीवैः (ख) क: वातावरणं कर्कशध्वनिना आकुलीकरोति? उत्तराणि:काक: (ग) काकचेष्टः विद्यार्थी कीदृशः छात्रः मन्यते? उत्तराणि:आदर्शः (घ) क: आत्मानं बलशाली, विशालकायः, पराक्रमी च कथयति? उत्तराणि:गजः (ङ) बकः कीदृशान् मीनान् क्रूरतया भक्षयति? उत्तराणि:वराकान् प्रश्न 2.अधोलिखितप्रश्नानामुत्तराणि पूर्णवाक्येन लिखत- (क) नि:संशयं कः कृतान्तः मन्यते? उत्तराणि:नि:संशयं सः एव कृतान्तः मन्यते यः पार्थिवरूपेण … Read more

Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 6 सुभाषितानि

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत- (क) मनुष्याणां महान् रिपुः कः? उत्तराणि:आलस्यं (ख) गुणी किं वेत्ति? उत्तराणि:गुणं (ग) केषां सम्पत्तौ च विपत्तौ च महताम् एकरूपता? उत्तराणि:महताम् (घ) पशुना अपि कीदृशः गृह्यते? उत्तराणि:उदीरितोऽर्थः (ङ) उदयसमये अस्तसमये च क: रक्तः भवति? उत्तराणि:सविता प्रश्न 2.अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत- (क) केन समः बन्धुः नास्ति? उत्तराणि:उद्यमेन समः बन्धुः नास्ति। (ख) वसन्तस्य … Read more

Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 5 जननी तुल्यवत्सला

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत- (क) वृषभः दीनः इति जानन्नपि कः तं नुद्यामान् आसीत्? उत्तराणि:कृषकः (ख) वृषभः कुत्र पपात? उत्तराणि:क्षेत्रे (ग) दुर्बले सुते कस्याः अधिका कृपा भवति? उत्तराणि:मातुः (घ) कयोः एकः शरीरेण दुर्बलः आसीत्? उत्तराणि:बलीवर्दयोः (ङ) चण्डवातेन मेघरवैश्च सह कः समजायत? उत्तराणि:प्रवर्ष: प्रश्न 2.अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत- (क) कृषक: किं करोति स्म? उत्तराणि:कृषकः क्षेत्रकर्षणं करोति … Read more

Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 4 शिशुलालनम्

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत- (क) कुशलवौ कम् उपसृत्य प्रणमतः? उत्तराणि:रामम् (ख) तपोवनवासिनः कुशस्य मातरं कंन नाम्ना आह्वयन्ति? उत्तराणि:देवीति (ग) वयोऽनुरोधात् कः लालनीयः भवति? उत्तराणि:शिशुः (घ) केन सम्बन्धन वाल्मीकि: लवकुशयो: गुरुः उत्तराणि:उपनयनोपदेशन (ङ) कुत्र लवकुशायाः पितुः नाम न व्यवाहियत? उत्तराणि:तपोवने प्रश्न 2.अधोलिखिताना प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत- (क) रामाय कुशलवयोः कण्ठाश्लेषस्य स्पर्शः कीदृशः आसीत्? उत्तराणि:रामाय कुशलवयोः कण्ठाश्लेषस्य … Read more

Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 3 व्यायामः सर्वदा पथ्यः

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत- (क) परमम् आरोग्यं कस्मात् उपजायते? उत्तराणि:व्यायामात् (ख) कस्य मांस स्थिरीभवति? उत्तराणि:व्यायामाभिरतस्य (ग) सदा कः पथ्यः? उत्तराणि:व्यायामः (घ) कै: पुभिः सर्वेषु ऋतुषु व्यायामः कर्तव्यः? उत्तराणि:आत्महितैषिभि (ङ) व्यायामस्विन्नगात्रस्य समीपं के न उपसर्पन्ति? उत्तराणि:व्याधयो प्रश्न 2.अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत- (क) कीदृशं कर्म व्यायामसंज्ञितम् कथ्यते? उत्तराणि:शरीरायासजननम् कर्म व्यायामसज्ञितम् कथ्यते। (ख) व्यायामात् कि किमुपजायते? उत्तराणि: … Read more

Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 2 बुद्धिर्बलवती सदा

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत- (क) बुद्धिमती कुत्र व्याघ्र ददर्श? उत्तराणि:गहनकानने (ख) भामिनी कया विमुक्ता? उत्तराणि:निजबुद्ध्या (ग) सर्वदा सर्वकार्येषु का बलवती? उत्तराणि:बुद्धिः (घ) व्याघ्रः कस्मात् बिभोति? उत्तराणि:मानुषात् (ङ) प्रत्युपन्नमतिः बुद्धिमती किम् आक्षिपन्ती उवाच? उत्तराणि:शृगालम् प्रश्न 2.अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत- (क) बुद्धिमती केन उपेता पितुहं प्रति चलिता? उत्तराणि:बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितृर्गह प्रति चलिता। (ख) व्याघ्रः किं विचार्य … Read more

Class 10 Sanskrit Shemushi Chapter 1 शुचिपर्यावरणम्

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत- (क) अत्र जीवितं कीदृशं जातम्? उत्तराणि:दुर्वहमत्र (ख) अनिशं महानगरमध्ये किं प्रचलति? उत्तराणि:कालायासचक्रम् (ग) कुत्सितवस्तुमिश्रितं किमस्ति? उत्तराणि:भक्ष्यम् (घ) अहं कस्मै जीवनं कामये? उत्तराणि:मानवाय (ङ) केषां माला रमणीया? उत्तराणि:ललितलतानां प्रश्न 2. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत- (क) कविः किमर्थं प्रकृतेः शरणम् इच्छति? उत्तराणि:कविः सुजीवनार्थं प्रकृतेः शरणम् इच्छति। (ख) कस्मात् कारणात् महानगरेषु संसरणं कठिनं … Read more

Class 9 Sanskrit Shemushi Chapter 12 वाङ्मनःप्राणस्वरूपम्

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत – (क) अन्नस्य कीदृशः भागः मनः? (ख) मध्यमानस्य दनः अणिष्ठः भागः किं भवति? (ग) मनः कीदृशं भवति? (घ) तेजोमयी का भवति? (ङ) पाठेऽस्मिन् आरुणिः कम् उपदिशति? (च) “वत्स! चिरञ्जीव”-इति कः वदति? (छ) अयं वाहः कस्मात् उपनिषद: संग्रहीत? उत्तर: (क) अणिष्ठः (ख) सर्पिः (ग) आशितान्न-अणिष्ठः (घ) वाक् (ङ) श्वेतकेतुम् (च) आरुणिः (छ) … Read more

Class 9 Sanskrit Shemushi Chapter 11 पर्यावरणम्

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत – (क) मानवः कुत्र सुरक्षितः तिष्ठति? (ख) सुरक्षितं पर्यावरणं कुत्र उपलभ्यते स्म? (ग) आर्षवचनम् किमस्ति? (घ) पर्यावरणमपि कस्य अङ्गमिति ऋषयः प्रतिपादितवन्तः? (ङ), लोकरक्षा कया सम्भवति? (च) अजातशिशुः कुत्र सुरक्षितः तिष्ठति? (छ) प्रकृतिः केषां संरक्षणाय यतते? उत्तर: (क) पर्यावरणकुक्षौ (ख) वने (ग) धर्मोक्षति रक्षितः (घ) धर्मस्य (ङ) प्रकृतिरक्षया (च) मातृगर्भे (छ) प्राणिनाम् … Read more

Class 9 Sanskrit Shemushi Chapter 10 जटायोः शौर्यम्

प्रश्न 1.एकपदेन उत्तरं लिखत – (क) आयतलोचना का अस्ति? (ख) सा कं ददर्श? (ग) खगोत्तमः कीदृशीं गिर व्याजहार? (घ) जटायुः काभ्यां रावणस्य गात्रे व्रणं चकार? (ङ) अरिन्दमः खगाधिपः कति बाहून् व्यपाहरत्? उत्तर: (क) सीता (ख) गृध्रम् (ग) शुभाम् (घ) तीक्ष्णनखचरणाभ्याम् (ङ) दश प्रश्न 2.अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतभाषया लिखत – (क) “जटायो! पश्य” इति का वदति? … Read more