chapter-5

१. एकपदेन उत्तरं लिखत (Answer in one word)

Question Answer
(क) यशिका विद्यालयं गच्छन्ती किं दृष्टवती? (What did Yashika see while going to school?) चालकरहित-कारयानम्
(ख) यन्त्राणि कस्य निर्देशानुसारं कार्यं कुर्वन्ति? (By whose instructions do machines work?) मानवस्य
(ग) यन्त्राणां बुद्धेः नाम किम्? (What is the name of the machines’ intelligence?) कृतकबुद्धिः (AI)
(घ) केषु क्षेत्रेषु कृतकबुद्धेः प्रयोगः भवति? (In which fields is AI used?) सर्वक्षेत्रेषु
(ङ) कृतकबुद्धिः कस्याः सहकरी अस्ति? (AI is the helper of what?) मानवबुद्धेः

२. पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत (Answer in full sentences)

  • (क) कृतकबुद्धिः इत्युक्ते किम्?

    • उत्तरम्: यदा यन्त्राणि मानववत् चिन्तयन्ति निर्णयं च कुर्वन्ति, तदा सा ‘कृतकबुद्धिः’ इति कथ्यते।

  • (ख) कृतकबुद्धेः प्रमुखानि उपयोगक्षेत्राणि कानि सन्ति?

    • उत्तरम्: कृतकबुद्धेः प्रमुखानि उपयोगक्षेत्राणि शिक्षा, चिकित्सा, रक्षा, उद्योगः, अन्तरिक्षविज्ञानं च सन्ति।

  • (ग) कृतकबुद्धिः कथं समयस्य रक्षणं करोति?

    • उत्तरम्: कृतकबुद्धिः कठिनकार्याणि द्रुतगत्या शुद्धतया च करोति, अनेन समयस्य रक्षणं भवति।

  • (घ) कृतकबुद्धेः का सीमा अस्ति?

    • उत्तरम्: कृतकबुद्धौ मानवीयसंवेदनानां विवेकस्य च अभावः भवति, एषा तस्याः सीमा अस्ति।

  • (ङ) अस्माभिः कृतकबुद्धेः प्रयोगः कथं करणीयः?

    • उत्तरम्: अस्माभिः कृतकबुद्धेः प्रयोगः मानवहिताय समाजकल्याणाय च विवेकपूर्वकं करणीयः।


३. रिक्तस्थानानि पूरयन्तु (Fill in the blanks)

  • (क) अद्यतनं युगं विज्ञानयुगम् अस्ति।

  • (ख) यन्त्राणि अपि मानववत् चिन्तयन्ति।

  • (ग) कृतकबुद्धिः मानवबुद्धेः सहकरी वर्तते।

  • (घ) एषा बुद्धिः विवेकहीना भवति।

  • (ङ) तस्याः प्रयोगः सावधानीयः भवेत्।


४. विलोमपदानि लिखत (Write the antonyms)

  • (क) आधुनिकम् प्राचीनम्

  • (ख) शुद्धम् अशुद्धम्

  • (ग) लाभः हानिः

  • (घ) समर्थः असमर्थः

  • (ङ) मन्दगत्या – द्रुतगत्या


५. विशेषण-विशेष्य मेलनं कुरुत (Match Adjective-Noun)

विशेषणम् (Adjective) विशेष्यम् (Noun)
(क) चालकरहितम् कारयानम्
(ख) प्रभावशालि साधनम्
(ग) कठिनम् कार्यम्
(घ) आधुनिकः दृष्टिकोणः
(ङ) मानवीयाः संवेदनाः

६. सन्धिच्छेदं कुरुत (Separate the Sandhi)

  • (क) कोऽपि कः + अपि

  • (ख) तत्रैव तत्र + एव

  • (ग) चेत्यादीनि च + इत्यादीनि

  • (घ) मोगविहीनम् मोह + विहीनम्

  • (ङ) प्रत्युत्तरम् प्रति + उत्तरम्

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *