१. एकपदेन उत्तरं लिखत (Answer in one word)
| Question | Answer |
| (क) धर्मबुद्धिः पापबुद्धिः च द्वे किं आस्ताम्? (What were Dharmabuddhi and Papabuddhi?) | मित्रे |
| (ख) पापबुद्धिः कीदृशः आसीत्? (What kind of person was Papabuddhi?) | मूर्खः दरिद्रः च |
| (ग) तौ धनं कुत्र निखितवन्तौ? (Where did they bury the wealth?) | शमीवृक्षमूले |
| (घ) कः वृक्षदेवता इव स्थितः आसीत्? (Who was standing there like the tree-deity?) | पापबुद्धेः पिता |
| (ङ) अन्ततः कस्य विजयः अभवत्? (Whose victory was it in the end?) | धर्मबुद्धेः |
२. पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत (Answer in full sentences)
-
(क) पापबुद्धिः किं चिन्तितवान्?
-
उत्तरम्: पापबुद्धिः चिन्तितवान् यत् “अहं दरिद्रः अस्मि, अतः धर्मबुद्धिं स्वीकृत्य देशान्तरं गत्वा धनं सम्पादयामि, अनन्तरं तं वञ्चयित्वा सुखी भविष्यामि” इति।
-
-
(ख) धर्मबुद्धिः पापबुद्धिः च विदेशात् कियत् धनं प्राप्तवन्तौ?
-
उत्तरम्: धर्मबुद्धिः पापबुद्धिः च विदेशात् प्रभूतं (अत्यधिकं) धनं प्राप्तवन्तौ।
-
-
(ग) पापबुद्धिः धर्मबुद्धिं प्रति किं मिथ्यारोपम् अकरोत्?
-
उत्तरम्: पापबुद्धिः कथितवान् यत् “त्वयैव एतत् धनं हृतम्” (त्वया एव धनं चोरितम्) इति।
-
-
(घ) धर्मबुद्धिः सत्यस्य प्रमाणार्थं किं कृतवान्?
-
उत्तरम्: धर्मबुद्धिः सत्यस्य प्रमाणार्थं शमीवृक्षं साक्षिणम् अकरोत्।
-
-
(ङ) शमीवृक्षे अग्निक्षेपेण किं जातम्?
-
उत्तरम्: शमीवृक्षे अग्निक्षेपेण पापबुद्धेः पिता ज्वालाभिः दग्धः सन् बहिः आगतवान्।
-
३. रिक्तस्थानानि पूरयन्तु (Fill in the blanks)
-
(क) अन्यस्य धनं तृणम् इव गणनीयम्।
-
(ख) तौ देशान्तरं गत्वा धनं सम्पादितवन्तौ।
-
(ग) पापबुद्धिः धर्मबुद्धिं वञ्चयितुं प्रयतितवान्।
-
(घ) साक्ष्यं पृष्टे सति शमीवृक्षः साक्ष्यं दत्तवान्।
-
(ङ) उपायं चिन्तयेत् प्राज्ञस्तथा अपायं च चिन्तयेत्।
४. विलोमपदानि लिखत (Write the antonyms)
-
(क) मित्रम् – शत्रुः
-
(ख) मूर्खः- विद्वान् / पण्डितः
-
(ग) विदेशः – स्वदेशः
-
(घ) सत्यम् – असत्यम् / मिथ्या
-
(ङ) सुखी – दुःखी
५. विशेषण-विशेष्य मेलनं कुरुत (Match Adjective-Noun)
| विशेषणम् (Adjective) | विशेष्यम् (Noun) |
| (क) द्वे | मित्रे |
| (ख) प्रभूतम् | धनम् |
| (ग) महान् | वृक्षः |
| (घ) क्रूरः | अभिप्रायः |
| (ङ) अहोरात्रम् | कथा |
६. सन्धिच्छेदं कुरुत (Separate the Sandhi)
-
(क) कदाचित्पापबुद्धिना = कदाचित् + पापबुद्धिना
-
(ख) तत्रागच्छत् = तत्र + आगच्छत्
-
(ग) तथैवात्र = तथा + एव + अत्र
-
(घ) कोऽपि = कः + अपि
-
(ङ) सोऽवदत् = सः + अवदत्