Chapter-2


१. एकपदेन उत्तरं लिखत (Answer in one word)

Question Answer
(क) वास्तविकसुखस्य आधारः कः? (What is the basis of real happiness?) धर्मः
(ख) धर्मपालनस्य आधारः कः? (What is the basis of practicing Dharma?) अर्थः
(ग) अर्थः इत्युक्ते किम्? (What is meant by ‘Artha’?) धनम्
(घ) कौटिल्यस्य प्रसिद्धं शास्त्रं किम्? (What is Kautilya’s famous treatise?) अर्थशास्त्रम्

२. पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत (Answer in full sentences)

  • (क) जीवने केषां त्रयाणां सम्बन्धः अविच्छिन्नः अस्ति?

    • उत्तरम्: जीवने धर्म-अर्थ-सुखानां त्रयाणां सम्बन्धः अविच्छिन्नः अस्ति।

  • (ख) कः जनः वास्तविकं सुखं लभते?

    • उत्तरम्: यः जनः न्यायपूर्वकम् अर्थोपार्जनं करोति, सः वास्तविकं सुखं लभते।

  • (ग) धनस्य अभावे कानि कार्याणि बाधितानि भवन्ति?

    • उत्तरम्: धनस्य अभावे स्वास्थ्यं, शिक्षा, सेवा, दानम् इत्यादीनि कार्याणि बाधितानि भवन्ति।

  • (घ) कुत्र धनस्य व्ययः न करणीयः?

    • उत्तरम्: आडम्बरयुक्ते प्रदर्शनात्मक-व्यये धनस्य व्ययः न करणीयः।


३. रिक्तस्थानानि पूरयन्तु (Fill in the blanks)

  • (क) सुखस्य मूलं धर्मः

  • (ख) धर्मस्य मूलम् अर्थः

  • (ग) पर्याप्तधनस्य अभावात् स्वकर्तव्यपालनं कठिनं भवति।

  • (घ) आजीविकाव्यवहारस्य प्रमुखं साधनं धनम् अस्ति।

  • (ङ) जलविन्दुनिपातेन क्रमशः पूर्यते कुम्भः


४. विलोमपदानि लिखत (Write the antonyms)

  • (क) सुखम् दुःखम्

  • (ख) धर्मः अधर्मः

  • (ग) समर्थः असमर्थः

  • (घ) न्यायः अन्यायः

  • (ङ) व्ययः आयः / सञ्चयः


५. उचितं मेलनं कुरुत (Match the following)

Column A Column B (Matching Answer)
(क) सुखस्य मूलम् धर्मः
(ख) धर्मस्य मूलम् अर्थः
(ग) अर्थोपार्जनम् न्यायपूर्वकम्
(घ) धनस्य व्ययः सदुुपयोगः
(ङ) जीवनस्य आधारः अर्थः

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *