chapter-3


२. एकपदेन उत्तरं लिखत (Answer in one word)

Question Answer
(क) नामदेवः कुत्रत्यः प्रसिद्धः महात्मा? (From where was Namdev a famous Mahatma?) महाराष्ट्रस्य
(ख) कपिलः माधवी च अवकाशकाले कुत्र गतवन्तौ? (Where did Kapil and Madhavi go during holidays?) मातुलगृहम्
(ग) नामदेवमहाराजः कुत्र निवसति स्म? (Where did Namdev Maharaj live?) पण्ढरपुरे
(घ) नामदेवमहाराजः किम् आरब्धवान्? (What did Namdev Maharaj start?) सङ्कीर्तनम्
(ङ) शुनकः मुखेन किं गृहीत्वा धावितवान्? (What did the dog run away with in its mouth?) रोटिकाम्

३. पूर्णवाक्येन उत्तराणि लिखत (Answer in full sentences)

  • (क) कपिलः माधवी च शुनकं मारयितुं किमर्थं धावितवन्तौ?

    • उत्तरम्: कपिलः माधवी च क्रीडावेलायां मनोरञ्जनार्थं शुनकं मारयितुं धावितवन्तौ।

  • (ख) मातामही ताभ्यां किं कथितवती?

    • उत्तरम्: मातामही कथितवती यत् “सर्वेषु जीवेषु ईश्वरः निवसति, अतः प्राणिनां हिंसनं न करणीयम्” इति।

  • (ग) नामदेवमहाराजः शुनकस्य पृष्ठतः किमर्थं धावितवान्?

    • उत्तरम्: नामदेवमहाराजः शुनकस्य रोटिकायां घृतं लेपयितुं तस्य पृष्ठतः धावितवान्।

  • (घ) नामदेवमहाराजः शुनकं प्रति किं प्रार्थितवान्?

    • उत्तरम्: नामदेवमहाराजः प्रार्थितवान् यत् “हे विठ्ठल! शुष्कां रोटिकां मा खाद, घृतमिश्रितां रोटिकां खाद” इति।

  • (ङ) कः पण्डितः इति कथ्यते?

    • उत्तरम्: यः सर्वभूतेषु आत्मवत् (स्ववत्) पश्यति, सः पण्डितः इति कथ्यते।


४. रिक्तस्थानानि पूरयन्तु (Fill in the blanks)

  • (क) तौ शुनकं मारयितुं धावितवन्तौ

  • (ख) मातामही तं प्रसङ्गं दूरात् दृष्टवती।

  • (ग) सः एकान्ते उपविश्य रोटिकां खादितुम् इच्छति स्म।

  • (घ) तस्य चक्षुषोः आनन्दाश्रूणि आगतानि।

  • (ङ) आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति सः पण्डितः।


५. विलोमपदानि लिखत (Write the antonyms)

  • (क) प्रसिद्धः- अप्रसिद्धः

  • (ख) अवकाशः –कार्यकालः

  • (ग) समीपे दूरे

  • (घ) हसितवन्तौ- रुदितवन्तौ

  • (ङ) शुष्का –आर्द्रा


६. सन्धिच्छेदं कुरुत (Separate the Sandhi)

  • (क) पश्यति सः= पश्यति + सः

  • (ख) चक्षुषोरानन्दाश्रूणि = चक्षुषोः + आनन्दाश्रूणि

  • (ग) चेत्यादीनि = च + इत्यादिनी

  • (घ) तत्रागच्छत् तत्र + आगच्छत्

  • (ङ) कोऽपि कः + अपि


८. अधोलिखितानां मेलनं कुरुत (Match the following)

स्तम्भ ‘क’ स्तम्भ ‘ख’
(क) प्रसिद्धः महात्मा
(ख) अवकाश काले
(ग) पाषाण खण्डम्
(घ) आनन्द अश्रूणि
(ङ) नामदेव महाराजः

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *