NCERT SANSKRIT

प्रश्न: 1.प्रश्नानाम् उत्तराणि एकपदेन लिखत- (प्रश्नों के उत्तर एक शब्द में लिखिए- Write the answers of questions in one word.) (क) वृक्षे का प्रतिवसति स्म? उत्तराणि:चटका (ख) वृक्षस्य अधः कः आगतः? उत्तराणि:गजः (ग) गजः केन शाखाम् अत्रोटयत्? उत्तराणि: शुण्डेन (घ) काष्ठकूटः चटकां कस्याः समीपम् अनयत्? उत्तराणिमक्षिकायाः (ङ) मक्षिकायाः मित्रं कः आसीत् ? उत्तराणि:मण्डूकः । प्रश्न: […]

प्रश्न: 1.उच्चारणं कुरुत- (उच्चारण कीजिए- Pronounce these.) दुर्भिक्षे, राष्ट्रविप्लवे, विश्वबन्धुत्वम् विश्वसन्ति उपेक्षाभावम्, विद्वेषस्य ध्यातव्यम्, दुःखभाक्, प्रदर्शयन्ति उत्तरम्-छात्र ध्यानपूर्वक शुद्ध उच्चारण करें। प्रश्न: 2.मञ्जूषातः समानार्थकपदानि चित्वा लिखत- (मञ्जूषा से समान-अर्थ वाले शब्द चुनकर लिखिए Write synonyms by choosing from the box.) परस्य, दुःखम्, आत्मानम्, बाधितः, परिवारः, सम्पन्नम् त्यक्त्वा, सम्पूर्णे 1. स्वकीयम् – ……………… 2. अवरुद्धः –

प्रश्न: 1.उच्चारण कुरुत-(उच्चारण कीजिए। Pronounce these) अग्रिमदिने, षड्वादने, अष्टवर्षदेशीया, अनुगृह्णातु, भवत्सदृशानाम्, गृहसञ्चालनाय, व्यवस्थायै, महार्घताकाले, अद्यैवास्याः, करतलवादसहितम्! उत्तराणि:-छात्र स्वयं उच्चरण करें। प्रश्न: 2. एक पदेन उत्तराणि लिखत-(एक पद में उत्तर कीजिए। write Answer in one word) (क) गिरिजायाः गृहसेविकायाः नाम किमासीत्? उत्तराणि:-दर्शना (ख) दर्शनायाः पुत्री कति वर्षीया आसीत्? उत्तराणि:=अष्टवर्षीया (ग) अद्यत्वे शिक्षा अस्माकं कीदृशः अधिकारः? उत्तराणि:-मौलिकः (घ)

प्रश्न 1.बालगीतं साभिनयं सस्वरं गायत। (बालगीत अभिनय के साथ गाइए- Sing the nursery rhyme with gestures.) उत्तर:-छात्र बालगीत स्वयं गाएँ। प्रश्न 2.रिक्तस्थानानि पूरथत पद्यांशान् योजयत- (पद्यांशों का मिलान कीजिए- Match the verses.) मातुल! किरसि — सितपरिधानम् तारकखचितं — श्रावय गीतिम् त्वरितमेहि मां — चन्द्रिकावितानम् अतिशयविस्तृत — कथं न स्नेहम् धवलं तव — नीलाकाशः उत्तर: मातुल

प्रश्न 1.अधोलिखितानां पदानां समुचितान् अर्थान् मेलयत- (निम्नलिखित पदों का उचित अर्थों से मिलान कीजिए- Match the words given below with their appropriate meanings.) उत्तर: हस्ते – करे; सद्यः – शीघ्रम् सहसा – अकस्मात् धनम् – द्रविणम् आकाशम् – गगनम् ; धराम् – पृथ्वीम्। प्रश्न 2.मञ्जूषातः उचितं विलोमपदं चित्वा लिखत- (मञ्जूषा से उचित विलोमपद चुनकर लिखिए

प्रश्न 1.पाठे दत्तं गीतं सस्वरं गायत। उत्तर:-छात्र स्वयं सस्वर गाएँ। प्रश्न 2. कोष्ठकान्तर्गतेषु शब्देषु तृतीया-विभक्तिं योजयित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत यथा- नभः चन्द्रेण शोभते। (चन्द्र) (क) सा ………. जलेन मुखं प्रक्षालयति। (विमल) (ख) राघवः ………. विहरति। (विमानयान) (ग) कण्ठः ………………….. शोभते। (मौक्तिकहार) (घ) नभः ……………………. प्रकाशते। (सूर्य) (ङ) पर्वतशिखरम् ………. आकर्षकं दृश्यते। (अम्बुदमाला) उत्तर: (क) विमलेन (ख)

प्रश्न 1.उच्चारणं कुरुत- (उच्चारण कीजिए- Pronounce these words.) उत्तरम्-छात्र स्वयं उच्चारण करें। प्रश्न 2.प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत- (प्रश्नों के उत्तर लिखिए- Answer the questions.) (क) कति बालकाः स्नानाय अगच्छन्? (ख) ते स्नानाय कुत्र अगच्छन्? (ग) ते कम् निश्चयम् अकुर्वन्? (घ) मार्गे कः आगच्छत्? (ङ) पथिकः कम् अवदत्? उत्तर: (क) दश बालकाः स्नानाय अगच्छन्। (ख) ते स्नानाय

प्रश्न 1.वचनानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत- (वचनानुसार रिक्त स्थान भरिए- Fill in the blanks according to number.) उत्तर: प्रश्न 2.कोष्ठकेषु प्रदत्तशब्देषु समुचितपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत- (कोष्ठकों में दिए गए शब्दों में उचित पद चुनकर रिक्त स्थान भरिए- Fill in the blanks by using the appropriate words given in brackets.) (क) …………….बहवः उत्सवाः भवन्ति। (भारतम्/भारते) (ख) ………………. मीनाः

प्रश्न 1.उच्चारणं कुरुत- (उच्चारण कीजिए- Pronounce these words.) उत्तर:-छात्र स्वयं उच्चारण करें। प्रश्न 2.श्लोकांशान् योजयत- (श्लोकांशों का मिलान कीजिए- Match the verses.) उत्तर: प्रश्न 3.उपयुक्तकथानानां समक्षम् ‘आम्’ अनुपयुक्तकथनानां समक्षं ‘न’ इति लिखत- (उपयुक्त कथन के सामने ‘आम्’ और अनुपयुक्त कथन के सामने ‘न’ लिखिए- write ‘आम्’ in front of the correct statement and ‘न’ opposite

प्रश्न 1.उच्चारणं कुरुत- (उच्चारण कीजिए- Read it out.) उत्तर:-छात्र स्वयं उच्चारणं करें। प्रश्न 2. निर्देशानुसारं परिवर्तनं कुरुत- (निर्देशानुसार परिवर्तन कीजिए- Transform as directed.) यथा- अहं क्रीडामि। – (बहुवचने) – वयं क्रीडामः। (क) अहं नृत्यामि। – (बहुवचने) – ………………. (ख) त्वं पठसि। – (बहुवचने) – ………………. (ग) युवां गच्छथः। – (एकवचने) – ………………. (घ) अस्माकं पुस्तकानि।